Het Amerikaanse onderzoek
Senator William Alden Smith startte vrijwel onmiddellijk een officieel onderzoek aan boord van de Carpathia, nog vóór de eerste overlevenden waren ontscheept. Kort daarna werd Bruce Ismay opgeroepen voor verhoor in het Waldorf-Astoria hotel in New York.
Ismay werd door het publiek gezien als een gesloten en moeilijk te doorgronden figuur. Vooral zijn beslissing om in reddingsboot C te stappen zorgde voor veel discussie, omdat er op dat moment nog passagiers op het dek aanwezig waren. Hij verklaarde dat er nog plaatsen vrij waren in de boot, maar in de publieke opinie bleef de kritiek groot. In de pers kreeg hij de bijnaam “BRUUT Ismay”.
Senator Smith had weinig maritieme kennis, wat leidde tot eenvoudige en soms onhandige vragen. Toch verliep het onderzoek vlot en overzichtelijk. Na minder dan 35 dagen werd het Amerikaanse onderzoek afgerond met belangrijke vaststellingen over de ramp.
De Californian-zaak
De Californian werd al snel betrokken in het onderzoek. Kapitein Stanley Lord verklaarde dat zijn schip een normale routinevaart uitvoerde en geen noodsignalen had waargenomen.
Volgens bemanningsleden werden er in de nacht van de ramp wel vuurpijlen gezien, maar hier werd niet op gereageerd door de wacht. Dit zorgde voor twijfel over de rol en positie van de Californian tijdens de gebeurtenissen.
Kapitein Lord bleef bij zijn standpunt dat de Titanic te ver weg lag om nog te kunnen helpen. Andere getuigenverklaringen schetsten echter een ander beeld. De zaak bleef daardoor een belangrijk discussiepunt binnen het onderzoek.
Het Britse onderzoek
Het Britse onderzoek startte op 3 mei onder leiding van Lord Mersey. Al snel kwam het onder druk te staan omdat er al een Amerikaans rapport bestond.
De eerste dagen verliepen chaotisch door de locatie, de slechte akoestiek en het grote aantal getuigen en vertegenwoordigers. Later werd het onderzoek strakker georganiseerd en werden duizenden vragen gesteld aan bemanning en overlevenden.
In tegenstelling tot het Amerikaanse onderzoek waren de antwoorden kort en juridisch van aard, vaak beperkt tot “ja”, “nee” of “geen idee”.
Ook in dit onderzoek kreeg de zaak rond de Californian en kapitein Lord veel aandacht. Zijn verklaringen over vuurpijlen bleven omstreden en onderwerp van discussie. Hij werd niet vervolgd, maar verloor wel zijn positie en reputatie.
Het eindrapport stelde dat er geen formele schuldigen werden aangewezen, maar wel ernstige fouten in besluitvorming en snelheid werden vastgesteld. Kapitein Smith werd niet officieel veroordeeld, maar werd wel gezien als eindverantwoordelijke voor de ramp.